ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾತ್ (DBM): ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕಾಡುವ ಈ 'ಸೂಪರ್ ಕೀಟ'ದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯಗಳು

ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾತ್ (DBM): ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕಾಡುವ ಈ 'ಸೂಪರ್ ಕೀಟ'ದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯಗಳು

1. ಪೀಠಿಕೆ ಎಲೆಕೋಸು ಅಥವಾ ಹೂಕೋಸು ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರಿಗೆ ಕೇವಲ 20 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಹೊಲವನ್ನೇ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಪತಂಗವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇರುತ್ತದೆ. 'ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾತ್' (DBM) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕೀಟವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ 'ಸೂಪರ್ ಕೀಟ'ವನ್ನೇ ಏಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಣ ಕೀಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

2. ಟೇಕ್-ಅವೇ 1: ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪಯಣ ಈ ಕೀಟಕ್ಕೆ 'ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾತ್' (Plutella xylostella) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ಪತಂಗವು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಾಗ, ಅದರ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರಾಕೃತಿಯ (Diamond shape) ಚಿತ್ತಾರವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಇತಿಹಾಸ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮೂಲ ಯುರೋಪ್-ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1960 ರಿಂದ 1980ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕೋಸು ಮತ್ತು ಹೂಕೋಸಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಸಾಯ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಈ ಕೀಟವೂ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಇಂದು ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೀಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಜೀವಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ.

3. ಟೇಕ್-ಅವೇ 2: ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ 'ರೆಸಿಸ್ಟೆಂಟ್' ಕೀಟ - ಇದು ಅಜೇಯವೇ? DBM ಅನ್ನು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅದರ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ. "DBM ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 'Most pesticide resistant insect' (ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯದ ಕೀಟ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ." ರೈತರು ಮಾಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು (Molecule) ಪದೇ ಪದೇ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೀಟವು ಆ ರಾಸಾಯನಿಕದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಡಿಎನ್‌ಎಯಲ್ಲೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಕೀಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೀಟದ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿಂಪಡಣಾ ಕ್ರಮದ ಫಲಿತಾಂಶ.

4. ಟೇಕ್-ಅವೇ 3: ಇದು ಕೇವಲ ಕೀಟವಲ್ಲ, ಪರಿಸರ ಅಸಮತೋಲನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ! ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ DBM ದಾಳಿ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು 'ಸಿಗ್ನಲ್'. ಸಾರಜನಕದ ಅತಿ ಬಳಕೆ: ಹೊಲಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಾರಜನಕ (Nitrogen) ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದಾಗ ಎಲೆಗಳು ಅತಿ "ಮೃದುವಾಗುತ್ತವೆ" (Soft leaves). ಇಂತಹ ಮೃದು ಎಲೆಗಳು DBM ಪತಂಗಕ್ಕೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದಂತೆ! ಏಕಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ: ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸತತವಾಗಿ ಎಲೆಕೋಸು ಬೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವುದು ಈ ಸೂಪರ್ ಪೆಸ್ಟ್ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

5. ಟೇಕ್-ಅವೇ 4: ಜೀವಚಕ್ರದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಈ ಕೀಟದ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗ ಯಾವುದೇ ವೈರಸ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಜೀವಚಕ್ರ: ಕೇವಲ 18 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಒಂದು ತಲೆಮಾರು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗ 100 ರಿಂದ 300 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡಬಲ್ಲದು. ಹಾನಿಯ ರೀತಿ: ಇದರ ಲಾರ್ವಾ (ಹುಳು) ಹಂತವು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನಲು (Scraping) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ದಾಳಿ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ಎಲೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟು, "ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬರಿ ನರಗಳಂತೆ" (Skeletonized leaves) ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಯ ಹಂತಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಸಿಗಳನ್ನು (Seedlings) ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಗೆಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ (Head formation) ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಗುಣ: ಈ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೊಂದರೆಯಾದರೂ ಸಾಕು, ರೇಷ್ಮೆ ದಾರದ ನೆರವಿನಿಂದ ಎಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿ ನೇತಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಇವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ.

6. ಟೇಕ್-ಅವೇ 5: ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ 'ಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ' ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ DBM ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇವಲ ಮದ್ದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಡಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು "ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ + ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ + ರೊಟೇಷನ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ + ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಣೆ" ಎಂಬ ಗೋಲ್ಡನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ (Early Warning):

ಎಕರೆಗೆ 8-10 ಫೆರಮೋನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿರಲಿ. ಇದು ಕೀಟಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಕ್ರಾಪ್ (ಸಾಸಿವೆ): ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯ ಸುತ್ತ ಸಾಸಿವೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿರಿ. ಕೀಟಗಳು ಎಲೆಕೋಸಿನ ಬದಲು ಸಾಸಿವೆಯತ್ತ ಮೊದಲು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿರುವ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಣಜಗಳು (Parasitoid wasps), ಜೇಡಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಸ್‌ವಿಂಗ್‌ಗಳು DBM ಅನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ನಿಮ್ಮ ಮಿತ್ರರು. ಅತಿಯಾದ ವಿಷಕಾರಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನೆನಪಿರಲಿ. ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರ: ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ತುರಿಂಜಿಯೆನ್ಸಿಸ್ (Bt) ಎಂಬ ಜೈವಿಕ ಕೀಟನಾಶಕವು ಈ ಹುಳುಗಳಿಗೆ 'ಹೊಟ್ಟೆ ವಿಷ'ದಂತೆ (Stomach poison) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸರದಿ (Chemical Rotation Strategy): ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಒಂದೇ ಅಣುವನ್ನು (Molecule) ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಡಿ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸರದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಣೆ

ಸಿಂಪಡಣೆ ಕ್ರಮ ಔಷಧಿಯ ಹೆಸರು (Molecule) ಮೊದಲ ಸಿಂಪಡಣೆ Emamectin benzoate ಎರಡನೇ ಸಿಂಪಡಣೆ Chlorantraniliprole ಮೂರನೇ ಸಿಂಪಡಣೆ Spinetoram ನಾಲ್ಕನೇ ಸಿಂಪಡಣೆ Cyantraniliprole

ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 20–30°C ತಾಪಮಾನವು ಈ ಕೀಟಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯ (Multiplication Sweet Spot). ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾವು ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದರೆ, DBM ನಂತಹ 'ಸೂಪರ್ ಕೀಟಗಳು' ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ. ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಥವಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಲ್ಲವೇ? ಯೋಚಿಸಿ.